ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ
"Μην μελετάς απλά την Ιστορία. Ζήσε την!"
H Μάχη του Άργους Ορεστικού

του Σωτήρη Χριστοδούλου
( Κείμενο που διανεμήθηκε στο κοινό στην 6η Έκθεση Παιχνιδιών Στρατηγικής, στα πλαίσια του παιχνιδιού επιδείξεως με θέμα την ομώνυμη μάχη)

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΜΙΑΣ ΕΠΟΠΟΙΪΑΣ …
Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΑΡΓΟΥΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΥ, 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1941
 

O ΕΛΛΗΝΟΪΤΑΛΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
 
“ … πρόσθεν αν αποθάνοιεν ή τα όπλα παραδοίεν ! ”
                                Οι Μύριοι, προς τον νικητή της μάχης στα Κούναξα, Αρταξέρξη
            
     Ο Ελληνοϊταλικός Πόλεμος που ξεκίνησε στις 28 Οκτωβρίου 1940 με την απόρριψη του Ιταλικού τελεσιγράφου, συνεχίσθηκε για 6 περίπου μήνες. Ο Ελληνικός Στρατός, μετά από τις αρχικές εδαφικές επιτυχίες των Ιταλών και αφού ξεπέρασε την σοβαρή κρίση των πρώτων ημερών, πέρασε στην αντεπίθεση. Εκδιώκει τους εισβολείς από το Ελληνικό έδαφος και κατά τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο, τους καταδιώκει πλέον στην Βόρειο Ήπειρο, απελευθερώνοντας την μία μετά την άλλη τις Ελληνικές πόλεις.
      Ο βαρύτατος χειμώνας του 1941 και τα προβλήματα ανεφοδιασμού που δημιουργούνται ανακόπτουν την Ελληνική προέλαση και τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 1941 ο πόλεμος γίνεται στατικός. Η «Εαρινή Επίθεση» των Ιταλών που υπό την προσωπική επίβλεψη του Μουσολίνι, διαρκεί από τις 9 έως τις 16 Μαρτίου, όχι μόνο δεν «έσπασε τα πλευρά των Ελλήνων» αλλά γρήγορα μετατρέπεται σε μία αιματηρή αποτυχία για τους Ιταλούς. Το ηθικό των Ελλήνων, παρά τις απώλειες και τις κακουχίες του χειμώνα παραμένει υψηλό και η Ιταλική πολιτική και στρατιωτική ηγεσία αρχίζει πλέον να σκέπτεται το αδιανόητο : να ζητήσει ανακωχή !
            Η αποτυχία των Φασιστικών δυνάμεων στην Αλβανία προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις : Η κυβέρνηση της Γιουγκοσλαβίας που μέχρι τότε τηρούσε στάση ευμενούς προς τον Άξονα ουδετερότητας, ανατρέπεται με πραξικόπημα στις 27 Μαρτίου 1941 και η νέα κυβέρνηση υπό τον πρίγκιπα Παύλο αποκηρύσσει το σύμφωνο συνεργασίας με την Ναζιστική Γερμανία που είχε συναφθεί δύο ημέρες πριν. Ενθουσιασμός και μεγάλες ελπίδες γεννούνται αμέσως στους ταλαιπωρημένους Έλληνες : Η Ελλάδα και η Γιουγκοσλαβία σε συνεργασία, θα μπορούσαν με βεβαιότητα πλέον να πετάξουν τους Ιταλούς στην θάλασσα. Μάλιστα γίνονται και σχετικές συσκέψεις μεταξύ των Ελληνικών και Γιουγκοσλαβικών  στρατιωτικών επιτελείων στις 3 Απριλίου. Οι ελπίδες όμως αυτές θα διαψεύδονταν σύντομα με τον χειρότερο τρόπο.
ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ ΕΠΕΜΒΑΙΝΟΥΝ

            Οι εξελίξεις αυτές στα Βαλκάνια δημιούργησαν μία δυσάρεστη κατάσταση για την Ναζιστική Γερμανία. Η Βρετανία και η Γαλλία – υπερδυνάμεις της εποχής – είχαν υποκύψει στον «κεραυνοβόλο πόλεμο» και το μόνο εμπόδιο προς την «Νέα Τάξη Πραγμάτων» ήταν η Ρωσία. Προετοιμασίες για την επίθεση και εκμηδένισή της είχαν σχεδόν ολοκληρωθεί («Σχέδιο Μπαρμπαρόσσα») με απόλυτη μυστικότητα, αλλά η παταγώδης αποτυχία των Ιταλών και η διαγραφόμενη επέμβαση των Βρετανών υπέρ των Ελλήνων απειλεί τώρα το πλευρό της Ναζιστικής «Μεγάλης Στρατιάς». Έτσι στις 5.30 το πρωί της Κυριακής 6 Απριλίου 1941, ο Γερμανός πρεσβευτής επιδίδει διακοίνωση – ούτε καν τυπικό τελεσίγραφο ! – με την οποία απλά ανακοινώνονταν η «απολύτως αναγκαία επέμβαση» των Γερμανικών στρατευμάτων στην Ελλάδα «προκειμένου να εκδιώξουν τους Άγγλους». Η Ελλάδα βρίσκεται τώρα αντιμέτωπη με μία ολόκληρη ήπειρο … 
            Την ίδια ακριβώς ώρα οι Γερμανικές δυνάμεις, που είχαν ήδη συγκεντρωθεί στο έδαφος της συμμάχου τους Βουλγαρίας, ενεργούν ταυτόχρονη επίθεση σε Γιουγκοσλαβία (Επιχείρηση «Τιμωρία») και Ελλάδα (Επιχείρηση «Μαρίτα»). Η αντίσταση των Ελλήνων αποτελεί μία δυσάρεστη έκπληξη για τους νέους εισβολείς : ο «κεραυνοβόλος πόλεμος» των Ναζί σταματά απότομα στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα μπροστά στα οχυρά με πρωτόγνωρες απώλειες. Διαδοχικές επιθέσεις επί δύο συνεχείς ημέρες αδυνατούν να διασπάσουν την «γραμμή Μεταξά» και παρά την χρήση όλων των συγχρόνων μέσων – ιδιαίτερα των 400 αεροπλάνων του 8ου Αεροπορικού Σώματος – που αποδείχθηκαν τόσο αποτελεσματικά σε Γαλλία και Βέλγιο, κανένα από τα οχυρά δεν καταλαμβάνεται. Το XVIII (18ο) Σώμα που ανέλαβε το βάρος της επιθέσεως με τις 5η και 6η Ορεινές μεραρχίες και την 72η Πεζικού, αναφέρει στις 10 Απριλίου 480 νεκρούς, 1750 τραυματίες και 70 αγνοούμενους.
            Δυστυχώς όμως, σε ηχηρή αντίθεση με τα παραπάνω, η Γιουγκοσλαβική αντίσταση καταρρέει σχεδόν αμέσως και στο αριστερό πλευρό των αμυνόμενων δημιουργείται ένα τεράστιο κενό το οποίο είναι αδύνατο να καλυφθεί. Από εκεί η 2α Panzer (Τεθωρακισμένη Μεραρχία) παρακάμπτει την Ελληνική άμυνα, ανατρέπει τις ισχνές Ελληνικές εφεδρείες και εισβάλλει στην Μακεδονία μέσω της κοιλάδας του Αξιού. Οι Γερμανικές δυνάμεις εισέρχονται στην Θεσσαλονίκη στις 9 Απριλίου 1941.

            Λίγο πιο δυτικά, η μηχανοκίνητη ενισχυμένη Ταξιαρχία SS Leibstandarte («σωματοφυλακή») Adolf Hitler (LSSAH) – η πλέον επίλεκτη μονάδα της Βέρμαχτ εκείνη την εποχή – και η 9η Μεραρχία Panzer διασχίζουν την νότια Γιουγκοσλαβία αναίμακτα (απώλειες : πέντε τραυματίες),καταλαμβάνουν τα Σκόπια, το Πρίλεπ και το Μοναστήρι και φθάνουν στα Ελληνικά σύνορα. Η διοίκηση του Τμήματος Στρατιάς Ηπείρου (ΤΣΗ) που αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του Ελληνικού Στρατού (14 Μεραρχίες και μία Ταξιαρχία Πεζικού και μία Μεραρχία Ιππικού) ξέρει ότι πρέπει πλέον να διατάξει γενική υποχώρηση από την Βόρεια Ήπειρο για να αποφύγει την περικύκλωση. Όμως διστάζει : φοβάται την πτώση του ηθικού που μπορεί να οδηγήσει σε ολοκληρωτική κατάρρευση της Ελληνικής αντίστασης. Όμως μετά από αμφιταλαντεύσεις τα σχέδια θα καταστρωθούν και η διαταγή δίνεται στις 11 Απριλίου.
            Εν τω μεταξύ, η LSSAH και η 9η Panzer μετά από σκληρές μάχες στην Βέβη και την Κλεισούρα που κράτησαν τρεις ημέρες, καταβάλλουν την ηρωική νεοσυγκροτηθείσα 20η Μεραρχία Πεζικού και τους Νεοζηλανδούς και Αυστραλούς του Βρετανικού Εκστρατευτικού Σώματος, και διασπούν την συμμαχική άμυνα. Καταλαμβάνουν την Φλώρινα και κατευθύνονται προς Καστοριά με απώτερο στόχο την κατάληψη των Ιωαννίνων.
            Η 13η Μεραρχία Πεζικού έχει ήδη υποχωρήσει από το Πόγραδετς και την Κορυτσά μαχόμενη συνεχώς – και με επιτυχία – τους Ιταλούς και ευρίσκεται ήδη στην περιοχή της Καστοριάς. Μετά από έξι μήνες πόλεμο με τους Ιταλούς η δύναμή της σε άνδρες και υλικό, όπως και των περισσότερων Ελληνικών μονάδων, έχει πέσει περίπου στο 50%. Τώρα, βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπη με μια ασυνήθιστα δύσκολη κατάσταση : στριμωγμένη ανάμεσα στους στρατούς των δύο Ευρωπαϊκών υπερδυνάμεων, τους Ιταλούς από βορρά και τους Γερμανούς από την δύση. Μετά από πορείες τριών ημερών οι καταπονημένοι στρατιώτες της καλούνται να αγωνισθούν σκληρά για να γλιτώσουν από την αιχμαλωσία τόσο τους εαυτούς τους όσο και τον υπόλοιπο Ελληνικό Στρατό …


 

Σαν σήμερα..

480 π.Χ. : Ελληνικός στόλος υπό τον Ευρυβιάδη κατανικά τον Περσικό στόλο σε ναυμαχία κοντά στο ακρωτήριο της Εύβοιας Αρτεμίσιο.


Εμφάνιση όλων

Επισκέπτες


Eπισκέπτες από τις 1/9/2008: 21943