ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ
"Μην μελετάς απλά την Ιστορία. Ζήσε την!"
H Μάχη του Άργους Ορεστικού

 
Η ΜΑΧΗ ΣΤΟ ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟ
 
“ Ελλήνων εσμέν παίδες και βαρβάρων σμήνος ου πτοούμεθα ! ”
                           Θωμάς ο Αργείος, Έλληνας Stradiotti του Μεσαίωνα, προς τους άνδρες του

            Με την άφιξη των πρώτων τμημάτων της Μεραρχίας το βράδυ της 14ης Απριλίου στο Άργος Ορεστικό, οι άνδρες τους άρχισαν να οργανώνουν αμυντικά την περιοχή. Χρόνος δεν υπήρχε καθόλου καθώς η κύρια δύναμή της συνέχιζε την κίνησή της προς τα πίσω από τις γέφυρες του Αλιάκμονα. Η γραμμή που έπρεπε να κρατήσουν πάση θυσία μέχρι το βράδυ ξεκινούσε από το Δισπηλιό πλάϊ στην λίμνη, περνούσε από τον λόφο 681 και τους Αμπελόκηπους μπροστά από το Άργος Ορεστικό και κατέληγε στο όρος Σινιάτσικο. Την ίδια στιγμή οι Ιταλοί, που εν τω μεταξύ πήραν να ξεθαρρεύουν, επιχειρούν επίθεση κατά της Μεραρχίας στο Τσαγκόνι. Το αποτέλεσμα : δέκα Βερσαλλιέροι αιχμάλωτοι!
              Ούτε και οι Γερμανοί όμως έμειναν αργοί το βράδυ. Επισκεύασαν την γέφυρα μπροστά από το Δισπηλιό και με το χάραμα, στις 5.30 το πρωί της 15ης Απριλίου, επιτίθενται με ελαφρά μηχανοκίνητα τμήματα αναγνωρίσεως (πεζικό σε μοτοσυκλέττες και αυτοκίνητα) με την υποστήριξη θωρακισμένων αυτοκινήτων και αρμάτων μάχης από την 9η Μεραρχία Panzer.  Το Ελληνικό πυροβολικό με μειωμένα τα αποθέματα πυρομαχικών, και το πεζικό με τα λίγα λάφυρα Ιταλικά αντιαρματικά των 47, ανοίγουν πυκνό και εύστοχο πυρ που καθηλώνει τους επιτιθέμενους με σημαντικές απώλειες, ενώ τουλάχιστον 15 οχήματα τους, θωρακισμένα και μη, καταστρέφονται. Οι Γερμανοί αιφνιδιάζονται από την βιαιότητα της αντιστάσεως και υποχωρούν. 
            Καθώς οι μονάδες της Μεραρχίας που υποχωρούν από την Β. Ήπειρο μία-μία φθάνουν στην περιοχή, κατάκοπες όπως είναι πέφτουν στην μάχη. Γύρω στις 11.00 οι Γερμανοί επιτίθενται πάλι, αυτή τη φορά προς το χωριό Αμπελόκηποι με ολόκληρο μηχανοκίνητο Τάγμα και κάτω από ισχυρή κάλυψη πυροβολικού. Οι βετεράνοι όμως Έλληνες πυροβολητές με εύστοχες βολές από τα πυροβόλα του 1912 που διαθέτουν προκαλούν σοβαρές απώλειες στον εχθρό, ενώ τα τμήματα που πλησίασαν στο χωριό καθηλώνονται από τα σφοδρά πυρά του πεζικού. Ιδιαίτερα ταλαιπωρείται το Γερμανικό πυροβολικό που τάχθηκε ακάλυπτο στην πεδινή παραλίμνια περιοχή. Μία πυροβολαρχία εξουδετερώνεται από τα Ελληνικά πυρά και οι υπόλοιπες αναγκάζονται να αλλάξουν θέση με σπουδή. Στον στρατηγό Σέππ Ντήτριχ – Διοικητή της Ταξιαρχίας και προσωπικό φίλο του Χίτλερ – γίνεται πλέον προφανές ότι δεν έχει απέναντί του Γάλλους ούτε Πολωνούς…
            Ενώ όμως στην μάχη πέφτει και το ΙΙΙ Τάγμα της LSSAH, οι εφεδρείες της XIII Μεραρχίας έχουν στερέψει… Οι Γερμανοί αντιλαμβάνονται ότι στο δεξιό πλευρό της Ελληνικής αμυντικής γραμμής, προς το όρος Σινιάτσικο, η άμυνα είναι ασθενής. Νέα επίθεση ακόμη πιο σφοδρή, εκδηλώνεται με μηχανοκίνητα τμήματα και τεθωρακισμένα στις 13.30 το μεσημέρι. Αυτή την φορά ο στόχος είναι το χωριό Αμπελόκηποι που υπερασπίζεται μία αποδεκατισμένη ίλη ιππικού και ένας εντελώς άνισος αγώνας ξεκινά... Ο Διοικητής της μονάδας Ίλαρχος Χατζηλιάδης Κλείτος πέφτει νεκρός μαζί με τους περισσότερους άνδρες του και το χωριό καταλαμβάνεται στις 14.00. Εν τω μεταξύ το Γερμανικό πυροβολικό συγκεντρώνει τα πυρά του και εξουδετερώνει την 13η Μοίρα Ορειβατικού Πυροβολικού, ο Διοικητής της οποίας Ταγματάρχης Παπαρόδου πέφτει και αυτός νεκρός στα πυροβόλα της.
            Καθώς η κατάσταση γίνεται ολοένα και πιο κρίσιμη για τους Έλληνες, φθάνει στην περιοχή το ΙΙΙ/22 Τάγμα (3ο Τάγμα του 22ου Συντάγματος) μετά από συνεχή πορεία από την Βόρειο Ήπειρο. Ο Μέραρχος Μουτούσης Σωτήριος, καβαλάει μια μοτοσυκλέτα και σπεύδει να τους προλάβει. Δεν τους δίνει διαταγές παρά τους εξηγεί την κατάσταση και τους παροτρύνει με θερμά λόγια. Οι άνδρες αυτοί, άϋπνοι δύο ημέρες και νηστικοί τρεις, κινούνται χωρίς δισταγμό προς το ύψωμα 681, το οποίο και καταλαμβάνουν επάνω στην ώρα  για να αποκρούσουν την επίθεση των επίλεκτων SchutzStaffel.
            Στις 17.00 εκδηλώνεται νέα προσπάθεια των Γερμανών, με συνδυασμένη επίθεση πεζικού, αεροπορίας, αρμάτων και πυροβολικού. Τα Ελληνικά τμήματα, καθημαγμένα και κατάκοπα, δοκιμάζονται πάλι σκληρά, αλλά προς μεγάλη έκπληξη των επιτιθέμενων κρατούν πεισματικά τις θέσεις τους και του προξενούν νέες απώλειες. Καθώς ο ουρανός καθαρίζει από τα σύννεφα, οι Γερμανοί ζητούν τώρα την συνδρομή της Λουφτβάφφε. Σύντομα σαράντα περίπου αεροπλάνα κάνουν την εμφάνισή τους, τα οποία βομβαρδίζουν με κάθέτη εφόρμηση και πολυβολούν τις Ελληνικές θέσεις από χαμηλό ύψος, εξουδετερώνοντας μ’ αυτόν τον τρόπο ένα-ένα τα ελληνικά πυροβόλα. Τα Γερμανικά άρματα μάχης απαλλαγμένα από τον πιο επικίνδυνο αντίπαλό τους κινούνται ανενόχλητα πλέον και περικυκλώνουν τα απομονωμένα Ελληνικά τμήματα από τα οποία άλλα αιχμαλωτίζονται και άλλα πέφτουν μέχρις ενός. Τα πυροβόλα που απέμειναν, με τους υπηρέτες τους να αρνούνται να τα εγκαταλείψουν, βάλλουν με άμεσα πυρά και με την μέγιστη ταχυβολία τα τελευταία τους βλήματα. Το Άργος καταλαμβάνεται λίγο πριν βραδιάσει, ενώ τα υπολείμματα της 13ης Μεραρχίας διαφεύγουν μέσα στο σκοτάδι πίσω από τον Αλιάκμονα.
 
 
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
 
            Με την κατάληψη των Αθηνών από τους Γερμανούς στις 27 Απριλίου 1941 η Ελλάδα συνθηκολογεί. Οι αρχικοί όροι της συνθηκολογήσεως που έγινε – κατόπιν αυστηρών εντολών του Χίτλερ – κρυφά από τους Ιταλούς, ήταν ιδιαίτερα τιμητικοί για τους Έλληνες : οι στρατιώτες δεν θεωρούνταν αιχμάλωτοι πολέμου και οι αξιωματικοί διατηρούσαν τα όπλα τους. Οι όροι αυτοί βέβαια θα αλλάξουν προς το χειρότερο μετά από επίμονες απαιτήσεις των Ιταλών οι οποίοι ήθελαν και αυτοί να είναι νικητές … Oι Έλληνες όμως θα συνεχίσουν τον αγώνα στην ξηρά στην θάλασσα και τον αέρα πρώτα στην Κρήτη, όπου άλλη μία εκατόμβη περιμένει τους επίλεκτους στρατιώτες του Χίτλερ, αλλά και μετά στην Μέση Ανατολή και την Ιταλία, έως την τελική νίκη.
            Η μάχη του Άργους Ορεστικού που - όπως και στο σύνολό του ο πόλεμος 1940-’41 - διεξήχθη κάτω από τις πλέον δυσμενείς συνθήκες, δεν ήταν τελικά νικηφόρος για τα Ελληνικά όπλα. Όμως, όπως θα έλεγε και ο Γάλλος ακαδημαϊκός Μωρίς Σουμάνν «Ποτέ μία ήττα δεν υπήρξε τόσο τιμητική για εκείνους που την υπέστησαν». Οι επιπτώσεις στα σχέδια του Γερμανικού Γενικού Επιτελείου από την καθυστέρηση των πενήντα πέντε ημερών και την φθορά των Γερμανικών δυνάμεων που επέφερε η Ελληνική αντίσταση, θα αποδεικνύονταν ολέθριες. Ο «Στρατηγός Χειμώνας» σταμάτησε τις Γερμανικές στρατιές στις πύλες της Μόσχας, μόλις 32 χιλιόμετρα από το Κρεμλίνο ! Έτσι η Ρωσία σώθηκε τον κρίσιμο χειμώνα του 1941 – ’42 και σιγά-σιγά ανέκαμψε, για να αναστρέψει τελικά την ροή του πολέμου.
            Ο πραγματικός επίλογος της μάχης γράφτηκε στα μέσα Μαϊου του 1941 στην Αθήνα. Τότε ήταν που ο Συνταγματάρχης Λιώσης Ευστάθιος, μέλος του επιτελείου της 13ης Μεραρχίας, κλήθηκε στο Φρουραρχείο της υπό κατοχή πλέον Αθήνας, μέσω του Υπουργείου Άμυνας. Εκεί βρέθηκε πρόσωπο με πρόσωπο με τον Στρατηγό Σέππ Ντήτριχ, ο οποίος του ζήτησε λεπτομέρειες για την διάταξη και τις κινήσεις των Ελληνικών μονάδων στην μάχη της 15ης Απριλίου. Ο Λιώσης σημείωσε στον χάρτη τις θέσεις των μονάδων του όπως τις θυμόταν – ΙΙΙ/22 Τάγμα Πεζικού, 2ο Τάγμα Πολυβόλων Θέσεως, 13η Ομάδα αναγνωρίσεως, Ι/23 Τάγμα Πεζικού κλπ. Στην θέα αυτής της διατάξεως ο Γερμανός Στρατηγός εμφανώς εκνευρισμένος κατηγορεί τον Έλληνα οτι εσκεμμένα παραποιεί τα γεγονότα! Δεν πιστεύει ότι αυτές οι λίγες μονάδες καθήλωσαν την LSSAH όλη την ημέρα, καθώς μάλιστα οι πληροφορίες του λένε ότι την ημέρα εκείνη αντιμετώπισε τουλάχιστον τρεις Ελληνικές Μεραρχίες, τις 9η, 10η και 13η. Ακολουθεί δίωρη συζήτηση μεταξύ του Γερμανού και του Έλληνα αξιωματικού όπου αναλύονται λεπτομερώς οι κινήσεις των μονάδων κατά τις διάφορες φάσεις της μάχης, μετά την οποία ο Ντήτριχ μένει σιωπηλός. Μετά σηκώθηκε όρθιος και αφού «συνεχάρη ζωηρώς» τον Συνταγματάρχη Λιώση, του ζήτησε να διαβιβάσει τα συγχαρητήριά του και στον Διοικητή της Μεραρχίας ...


 

Σαν σήμερα..

1821 : Δυνάμεις του Τουρκοαιγυπτιακού στόλου και στρατού υπό τον Καρά Αλή και Ισμαήλ Μπέη Γιβραλτάρ αντιστοίχως καταλαμβάνουν το Γαλαξείδι και το πυρπολούν σε αντίποινα για την ήττα τους στην Σάμο και την Καλαμάτα.


1821 : Μετά τρίμηνη πολιορκία οι Ελληνικές επαναστατικές δυνάμεις υπό τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη καταλαμβάνουν την Τρίπολη, γεγονός πολύ σημαντικό για τις μετέπειτα κατά ξηρα επιχειρήσεις του Αγώνα. Ο Κολοκοτρώνης - σε αντίθεση με τους υπόλοιπους οπλαρχηγούς - είχε κατανοήσει πως η κατάληψη της Τριπολιτσάς θα ήταν πρωταρχικής σημασίας για την επανάσταση, αφού θα επέτρεπε στις ελληνικές δυνάμεις να ελέγχουν τον Μοριά και να καταλάβουν ευκολότερα τις υπόλοιπες περιοχές του. Είχαν προηγηθεί οι σημαντικές επιτυχίες των Ελλήνων στο Βαλτέτσι (12-13 Μαϊου) και τα Δολιανά (18 Μαϊου). Επακολούθησε ανηλεής σφαγή των Τούρκων, στρατιωτών και αμάχων, από τους διψασμένους για εκδίκηση Έλληνες παρά τις προσπάθειες αρκετών οπλαρχηγών να διασώσουν τους αιχμαλώτους, και η Τριπολιτσά παραδόθηκε στις φλόγες.


Εμφάνιση όλων

Επισκέπτες


Eπισκέπτες από τις 1/9/2008: 22103