ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ
"Μην μελετάς απλά την Ιστορία. Ζήσε την!"
Οι Μικροί μας Πόλεμοι ...

Από τον Άκη Γιάτσογλου
(Αρθρο στο 9o τεύχος του Fanzine "HACK & SLASH" με πρωτότυπο τίτλο :
"ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΠΟΛΕΜΟΥ - WARGAMES")

ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ, 27.09.1943
Η διαταγή είχε έρθει από τις 05:00, πως η θέση έπρεπε να κρατηθεί πάση θυσία. Ο ταγματάρχης ήταν σαφής στις διαταγές του: «Ο δεύτερος λόχος θα προσπαθήσει να κα­θυ­στερήσει τη Ρωσική επέλαση, για να τοποθετηθούν εκρη­κτικά στη γέφυρα πάνω από τον ποταμό, έτσι ώστε να μη συνεχιστεί η καταδίωξη της μεραρχίας από τον προελαύνο­ντα Κόκκινο Στρατό». Οι λιγοστοί εναπομείναντες άντρες του δεύτερου λόχου καθώς και κάποια στοιχεία μιας κοντι­νής ίλης τεθω­ρακισμένων του σχηματισμού έλαβαν θέση γύρω από το σι­δηροδρομικό σταθμό του χωριού, περιμένο­ντας την αναπό­φευκτη επίθεση των Σοβιετικών. Με το πρώτο φως, άρχισαν να πέφτουν οι οβίδες του Ρωσικού πυ­ροβολικού. Οι απώλειες ήταν λιγοστές, καθώς οι άντρες της Wermacht ήταν καλά κα­λυμμένοι. Ύστερα από λίγο όλα σώπασαν. Η σιωπή πριν από την καταιγίδα. Δεν άργησε να ακουστεί ο γνώριμος και απαί­σιος ήχος από τις ερπύστριες των Τ-34 που πλησίαζαν. Ανά­μεσα από τα άρματα και πιο πίσω από αυτά, μπορούσε κανείς να διακρίνει τις ορδές του Ρωσικού πεζικού να ετοιμάζονται για ακόμα ένα ένδοξο «ανθρώπινο κύμα», αποφασισμένοι να πετάξουν τους ει­σβολείς πέρα από τα σύνορα της Μητέρας Ρωσίας. Ο Ρώ­σος συνταγματάρχης αποφάσισε να αφήσει το πεζικό να προχωρήσει λίγο μπροστά από τα άρματα. Δεν ήθελε να διακινδυνεύσει να τα χάσει από την αρχή της μάχης. Το δά­σος στα δεξιά του πρόσφερε πολύ καλή κάλυψη και έστειλε ένα λόχο να επιτεθεί μέσα από αυτό. Σε λίγο, οι προ­φυλα­κές των Γερμανών άρχισαν να θερίζουν τα επε­λαύνοντα τμήματα των Σοβιετικών. Στο κροτάλισμα των MG-42 ήρ­θαν να προστεθούν οι βολές από τα νεοαφιχθέ­ντα Panther. Δεν υπήρχε καιρός για χάσιμο. Με ένα νεύμα του διοικητή, το πε­ζικό χίμηξε μπροστά για να καταλάβει το σταθμό...
  
 

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 15.04.2004
Θα μπορούσε να είναι μία περιγραφή κάποιου βετερά­νου του Ανατολικού Μετώπου, αλλά είναι απλά η περι­γραφή ενός παιχνιδιού πολέμου (wargame). Τι είναι όμως τα παιχνίδια πολέμου;
 
ΟΡΙΣΜΟΣ - ΙΣΤΟΡΙΑ

Τα παιχνίδια πολέμου είναι η αναπαράσταση των συν­θηκών που διέπουν μία πολεμική σύρραξη και η μετα­φορά αυτής σε παιχνίδι. Ο άνθρωπος παίζει πολεμικά παι­χνίδια από την αρχαιότητα, αλλά στη σύγχρονή τους μορφή τα παιχνίδια πολέμου πρωτοεμφανίστηκαν στο επι­τελείο του Πρωσσικού στρατού στα μέσα του 19ου αιώνα με σκοπό την εκπαίδευση των αξιωματικών σε «πραγμα­τικές» συνθήκες εκστρατείας, χρησιμοποιώντας υποθετικά σενά­ρια. Η απο­τελεσματικότητα αυτού του τρόπου εκπαί­δευσης δεν άρ­γησε να φανεί στον Πρωσσοαυστριακό πό­λεμο του 1860 και το Γαλλοπρωσσικό πόλεμο του 1870. Έκτοτε σχεδόν όλα τα επιτελεία στρατού χρησιμοποιούν τα παι­χνίδια πο­λέμου για την εκπαίδευση των στελεχών τους. Ως ασχολία, τα παιχνίδια πολέμου γνώρισαν ιδιαί­τερη άν­θηση τη δεκαε­τία του ’60 κυρίως στις αγγλοσαξο­νικές χώ­ρες και από τότε έχουν εξαπλωθεί σε ολόκληρο τον κόσμο.


ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

Ο διαχωρισμός των παιχνιδιών πολέμου σε κατηγο­ρίες είναι κάπως δύσκολος και σε κάθε περίπτωση είναι αρκετά σχηματικός. Κατ’ αρχάς πρέπει να γίνει ένας διαχωρισμός ανά­μεσα στα παιχνίδια πολέμου και τα παιχνίδια στρατηγικής. Τα δεύτερα αφορούν αποκλειστικά στη χρησιμοποίηση και εφαρμογή τακτικών κινήσεων για την επίτευξη του σκοπού του παίκτη. Τα παιχνίδια πολέμου, ενώ εμπεριέ­χουν το προ­αναφερθέν στοιχείο, επιπλέον έχουν το χαρα­κτηριστικό της αναπαράστασης κάποιας πολεμικής σύ­γκρουσης. Για παρά­δειγμα, ενώ θα μπορούσε να χαρακτη­ριστεί (σύμ­φωνα με τον παραπάνω ορισμό) ως παιχνίδι στρατηγικής το «Σκορ 4», δε θα μπορούσε σε καμία περί­πτωση να χαρα­κτηριστεί ως παιχνίδι πολέμου.
Ένας άλλος σχηματικός διαχωρισμός θα πρέπει να γί­νει ανάμεσα στα παιχνίδια πολέμου που αφορούν στην ιστορία (historical wargaming) και τα παιχνίδια πολέμου που αφο­ρούν σε φανταστικούς κόσμους (fantasy wargam­ing). Έτσι ενώ μπορεί κάποιος να παίξει τη μάχη του Γρα­νικού, άλλος θα μπορούσε να παίξει τη μάχη των Πέντε Στρατών (J.R.R. Tolkien, The Hobbit).

ΠΑΙΡΝΟΝΤΑΣ ΚΡΙΣΙΜΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

(...εντάξει, δεν χάθηκε και ο κόσμος !)

Αποφασίζοντας κάποιος να ασχοληθεί με τα παιχνίδια πολέμου, θα πρέπει πέρα από το επίπεδο και το μέσο το οποίο θα χρησιμοποιήσει για να παίξει, να πραγματοποιή­σει και κάποιες επιλογές όσον αφορά στην περίοδο με την οποία θα ασχοληθεί (εάν αφορά ιστορικά παιχνίδια πολέ­μου) ή στον κόσμο με τον οποίο θα ασχοληθεί (εάν πρόκει­ται για παιχνίδια πολέμου φαντασίας).


ΕΠΙΠΕΔΟ

Το επίπεδο του παιχνιδιού είναι ανάλογο με τον ρόλο τον οποίο θα κληθεί να διαδραματίσει ένας παίκτης στο παι­χνίδι πολέμου. Δηλαδή, θα πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στα διάφορα επίπεδα που χαρακτηρίζουν μία σύγκρουση. Έτσι, αν πάρουμε για παράδειγμα τον Β’ Παγκόσμιο Πό­λεμο, μπορεί κάποιος να αναλάβει για παράδειγμα, το ρόλο του ηγέτη της Γερμανίας, μαζί με όλο της το στρατό, την οικο­νομία της, τις στρατηγικές της εφεδρείες, την πα­ρα­γωγή της κλπ. Αυτό χαρακτηρίζεται ως «στρατηγικό επί­πεδο». Στον ίδιο πόλεμο, μπορεί να παίξει την επιχεί­ρηση «Ερμής» (κω­δική ονομασία για την κατάληψη της Κρήτης το 1941), χει­ριζόμενος κάποιες δεδομένες δυνά­μεις που του έχουν ανα­τεθεί για την κατάληψη ενός τομέα του με­τώπου. Αυτό χα­ρακτηρίζεται ως «επιχειρησιακό επίπεδο». Τέλος, μπορεί κάποιος να παίξει την απελπι­σμένη άμυνα ενός λόχου απέ­ναντι στις επιθέσεις του Σο­βιετικού Στρατού στη Sem­niovska, (βλ. εισαγωγή). Αυτό χαρακτηρίζεται ως «τα­κτικό» επίπεδο.
Ο πιο πάνω διαχωρισμός είναι ενδεικτικός και αλλά­ζει από περίοδο σε περίοδο και από πόλεμο σε πόλεμο, αλλά αυτό είναι ένα τυπικό παράδειγμα για να καταλάβει κά­ποιος τη βασική αρχή διαχωρισμού των παιχνιδιών πολέ­μου σε επίπεδα.
 

 
ΜΕΣΟ

Όσον αφορά το μέσο που θα χρησιμοποιήσει κάποιος για να παίξει και εδώ οι επιλογές είναι αρκετές. Υπάρχουν παιχνίδια πολέμου επί χάρτου (boardgames), παιχνίδια πολέμου μέσω ταχυδρομείου, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, παιχνίδια πολέμου με φιγούρες, παιχνίδια πολέμου μέσω ηλεκτρονικού υπολογι­στή και όλοι οι συν­δυασμοί των ανωτέρω. Για το τελευ­ταίο δε θα επεκταθούμε, αλλά θα πούμε δυο λόγια για όλα τα άλλα.

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙ ΧΑΡΤΟΥ (BOARDGAMES)
Οι περισσότεροι από εσάς θα έχετε παίξει ή θα έχετε δει να παίζεται RISK. Είναι μία χονδροειδής αναπαρά­σταση παγκόσμιας σύρραξης και είναι παιχνίδι επί χάρ­του. Έχει δηλαδή το χαρακτηριστικό της αναπαράστασης της περιο­χής στην οποία διαδραματίζεται το παιχνίδι (στη συ­γκεκρι­μένη περίπτωση ο κόσμος) και αυτή είναι χωρι­σμένη σε τμήματα που διευκολύνουν και ορίζουν την κί­νηση των πιο­νιών (περιοχές του κόσμου). Έτσι, τα boardgames είναι χάρτες της περιοχής που αφορά το παι­χνίδι (π.χ. στην επι­χείρηση για την κατάληψη της Κρήτης, ο χάρτης θα ανα­πα­ριστά, όπως σωστά μαντέψατε, την Κρήτη) χωρισμένη σε περιοχές, τετράγωνα, εξάγωνα ή ο,τιδήποτε άλλο θα διευ­κολύνει και θα ορίζει την κίνηση των πιονιών - μονά­δων του παίκτη.

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕΣΩ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΟΥ - ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΟΥ
(Play by Mail - Play by e-Mail)

Τα παιχνίδια μέσω ταχυδρομείου (οποιασδήποτε μορ­φής) δημιουργήθηκαν λόγω κάποιων προβλημάτων που χα­ρακτηρίζουν σχεδόν όλα τα παιχνίδια πολέμου, αυτά του χρόνου και του χώρου. Με αυτά δίνεται η δυνατότητα σε παίκτες που βρίσκονται σε διαφορετικές πόλεις ή και χώ­ρες να παίζουν μεταξύ τους, ανταλλάσσοντας τις κινή­σεις τους μέσω ταχυδρομείου, εφόσον τα περισσότερα παιχνί­δια πο­λέμου ακολουθούν την αρχή του σκακιού, δηλαδή οι παί­κτες παίζουν εναλλάξ.
 
ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΠΟΛΕΜΟΥ ΜΕ ΦΙΓΟΥΡΕΣ

Είναι η πιο εντυπωσιακή μορφή παιχνιδιών πολέμου και είναι το σημείο όπου τα παιχνίδια πολέμου συναντούν τον μοντελισμό. Οι παίκτες χρησιμοποιούν στρατούς υπό κλίμακα, σε ένα διόραμα / μακέτα του πραγματικού εδά­φους στο οποίο διαδραματίστηκε η μάχη που αναπαρι­στούν. Ο λόγος που χρησιμοποιείται κλίμακα είναι προφα­νής. Θα ήταν κάπως δύσκολο να παίξει κάποιος τη μάχη του Βα­τερλώ εάν χρειάζονταν ένα χώρο που είναι 6 χιλιό­μετρα μή­κος με τέσσερα χιλιόμετρα πλάτος, πόσο μάλλον να βρει κάπου διακόσιες πενήντα χιλιάδες φιγούρες, να τις βάψει και να τις οργανώσει σε μονάδες. Έτσι, χρησιμο­ποιούνται κλίμακες που κάνουν την αναπαράσταση της πιο πάνω μά­χης πιο εύκολη. Μπορεί κάποιος δηλαδή να χρη­σιμοποιήσει μία κλίμακα 1/50 (μία φιγούρα αναπαρι­στά 50 στρατιώτες) για το στρατό και μία κλίμακα 1/4000 (ένα χι­λιοστό ισούται με τέσσερα μέτρα) για το έδαφος. Έτσι, βλέπουμε πως για την αναπαράσταση της μάχης του Βατερλώ χρειάζονται πε­ρίπου πέντε χιλιάδες φιγούρες (δεν είναι μεγάλος αριθμός για κάποιον που ασχολείται καιρό) και ένα τραπέζι διαστά­σεων 1,5x1 μέτρα. Φυσικά, δεν έχει κάποιος παρά να αλλά­ξει τις κλίμακες και να χρησιμοποιή­σει αυτές που τον βο­λεύουν και για την ποσό­τητα των φι­γούρων που διαθέτει και για τον χώρο του. Φι­γούρες για αυτόν τον σκοπό υπάρχουν σε πολλές κλίμα­κες, από 2 χι­λιοστά μέχρι 54 χιλιοστά, με πιο δημοφιλή αυτές μεταξύ 6 και 25 χιλιοστών. Στην Ελ­λάδα έχουν αρ­χίσει σχετικά πρό­σφατα να εισάγονται φιγού­ρες για παι­χνίδια πολέμου, ενώ πάντα είναι δυνατή η πα­ραγγελία τους απευθείας από το εξωτερικό.


ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΠΟΛΕΜΟΥ ΜΕΣΩ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

Τα παιχνίδια πολέμου μέσω υπολογιστή είναι αρκετά διαδεδομένα και οι περισσότεροι από εμάς θα έχουμε κατά καιρούς παίξει ή θα έχουμε δει να παίζεται ένα τέτοιο. Παι­χνίδια όπως το Starcraft, το Warcraft ή το Age of Em­pires είναι χαρακτηριστικά, αν και κάπως αφηρημένα, και το με­γάλο τους (και μόνο, κατά τη γνώμη μου) πλεονέ­κτημα εί­ναι η μεγάλη ταχύτητα στον υπολογισμό των αποτελεσμά­των.

 

ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΙ

Η ιστορία του ανθρώπου είναι δυστυχώς γεμάτη από πόλεμους. Για παράδειγμα, κάποιος θα μπορούσε να επι­λέ­ξει παιχνίδια πολέμου στην αρχαία Ελλάδα, στον Μεσαί­ωνα, την Αναγέννηση, τη Ναπολεόντεια περίοδο, την Ελ­ληνική επανάσταση, τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τον Β’ Πα­γκόσμιο Πόλεμο, τον πόλεμο του Περσικού Κόλπου και η λίστα δεν έχει τέλος.

Αντίστοιχα με τις ιστορικές περιόδους, όποιος θελή­σει να ασχοληθεί με παιχνίδια πολέμου φαντασίας, θα πρέπει να επιλέξει τον κόσμο τον οποίο θα αναπαραστή­σει.
Διά­φοροι συγγραφείς έχουν δημιουργήσει κόσμους με βάση την ιστο­ρική πραγματικότητα (π.χ. Tolkien-Μεσαί­ωνας / Dark Ages, Όμηρος-Ιλιάδα) ή με βάση μυθοπλα­στικά στοιχεία: υποθε­τικές, φουτουριστικές (Warhammer 40Κ) ή μετα-πυρηνικές πραγματικότητες (Fallout).




ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Σε καμία περίπτωση η ενασχόληση με τα παιχνίδια πο­λέμου δε γίνεται επειδή οι παίκτες αγαπούν τον πόλεμο. Το αντίθετο μάλιστα, μέσα από τα παιχνίδια αυτά βλέπει κανείς το τεράστιο κόστος που έχει ο πόλεμος σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Αυτό που προσφέρουν τα παιχνίδια πολέμου, πέρα από ατελείωτες ώρες παιχνιδιού (μαζί με όλα αυτά που προσφέ­ρει ένα παιχνίδι – κοινωνικοποίηση, κέφι, γέλιο) εί­ναι και μία τεράστια εμβάθυνση στη γνώση της ιστο­ρίας. Μπορεί να ακούγεται κλισέ, όμως εάν κάποιος ασχοληθεί με αυτά θα καταλάβει αργά ή γρήγορα πως θα πρέπει να ξέρει το στρατό που χειρίζεται εάν θέλει κάποτε να κερδίσει μία παρτίδα. Για παράδειγμα, για να φτιάξει κάποιος ένα στρατό από φιγούρες, θα πρέπει να μάθει για τις στολές, τις τακτι­κές και την οργάνωση του στρατού του, πως συ­μπεριφέρε­ται σε μάχη, τους αντιπάλους του, και γενικά πολλά πράγ­ματα που χαρακτηρίζουν την περί­οδο με την οποία ασχολεί­ται. Η γνώση έρχεται σταδιακά και με τον κα­λύτερο τρόπο, παίζοντας, οπότε γίνεται υπο­συνείδητα κτήμα του παίκτη.

Θέλετε να μάθετε γιατί η Ιστορία ονομάζει τον Αλέξαν­δρο Μέγα; Δοκιμάστε να επαναλάβετε τον θρίαμβό του στα Γαυγάμηλα. Τι θα γινόταν εάν ο στρατιώτης Ryan και η πα­ρέα του καθηλώνονταν στην παραλία Omaha; Τα παιχνίδια πολέμου ίσως μπορέσουν να δώσουν κά­ποιες απαντήσεις στα προηγούμενα ερωτήματα. Δεν έχετε παρά να επικοινωνήσετε με τον γράφοντα ή να επι­σκεφτείτε το εντευκτήριο του Ελληνικού Συλλόγου Φίλων Ιστορίας και Παιγνιδιών Στρατηγικής (Ε.Σ.Φ.Ι.Π.Σ.).

 

 

Σαν σήμερα..

1912 : Ελληνικό απόσπασμα δύο ταγμάτων πεζικού και μίας πυροβολαρχίας αποβιβάζεται και απελευθερώνει τους Άγιους Σαράντα στην Βόρειο Ήπειρο. Καθώς όμως δέχθηκε ισχυρή εχθρική πίεση αναγκάσθηκε να υποχωρήσει την 28/11 και να διεκπεραιωθεί διά θαλάσσης στην Κέρκυρα.


1940 : Ο Ελληνικός Στρατός (Γ' ΣΣ) απελευθερώνει την Μοσχόπολη της Βορείου Ηπείρου.


Εμφάνιση όλων

Επισκέπτες


Eπισκέπτες από τις 1/9/2008: 22401